İnsanlar yok olursa dünyaya hangi canlılar egemen olabilir?

11 mins read
dünyaya hangi canlılar egemen olabilir
In 1968's Planet of the Apes, planetary gorillas on horseback took captive people they could catch and killed those they couldn't (Twienth Century Fox Pictures)

İnsanlar yok olursa dünyaya hangi canlılar egemen olabilir?

Hiç düşündünüz mü acaba yeryüzünde insanlık kalmasa dünyayı hangi canlılar işgal ederdi. Bu sorunun cevabını vermek o kadar kolay olmasada bu soru hakkında kimi bilim insanları çalışmalar yapmışlar. Varıla sonuçlar ilginç. Çünkü doğada o kadar güçlü canılar var ki fiziksel olarak. İnsanın bunlara üstünlük sağlamasını ağlayan en büyük gücü aklı ve aklıyla bilgi bilim üretmesi. Peki akıllı varlık olarak insan yeryüzünden silinse ve bu fiziksel üstünlüğü olan anlılardan hangisi yeryüzüne egemenlik kurabilirdi.

Bazı uzmanlar iklim değişikliği, pandemiler, nüfus artışının kesintiye uğraması ve hatta göktaşları gibi birçok faktörün Homo sapiens’i yeryüzünden silebileceğine inanıyor.

Bu düşünceler, “Modern insan aniden yok olursa Dünya’da neler olacak?” sorusunu gündeme getiriyor.

Örneğin 1968’den beri birçok kez yeniden çekilen kült film serisi Maymunlar Cehennemi (Planet of the Apes) gerçek olabilir mi? Maymunlar insan zekasına erişip Dünya’nın hakimiyetini ele geçirebilir mi?

LiveScience’a konuşan uzmanlar, insanın yokluğunda onun kadar zeki canlıların ortaya çıkıp çıkmayacağı sorusuna dair değerlendirmelerini paylaştı.

İnsanlar yok olursa dünyaya hangi canlılar egemen olabilir? 1

Maymunlar

Şempanzelerin bonobolardan sonraki en yakın akrabaları insanlar (Unsplash)

Jeolog ve popüler bilim yazarı Dougal Dixon, “Bu noktada yakınsama kavramı çok önemli olacak” diyor.

After Man: A Zoology of the Future (İnsandan Sonra: Geleceğin Bir Zoolojisi) kitabının yazarı olan Dixon’ın dile getirdiği “yakınsak evrim” kavramı, birbirleriyle yakın akraba olmayan tür ve soylar arasında görülen benzer biyolojik özelliklerin oluşumu için kullanıyor.

Yakınsamanın en bilindik örneklerinden birini yunuslarla balıklar oluşturuyor. Zira yunuslar, memeli olmasına ve bambaşka bir gelişim süreci izlemesine rağmen balıklara çok benzeyen özelliklere sahip. Bu sayede denizlere rahatça adapte olabildi.

Read:  Tekirdağ'da 158 Milyon Lirası Önlenen Kaçakçılık Operasyonu!

Dixon da insanın boşluğunu ancak ona yakınsayan türlerin dolduracağını ima ediyor.

Önceki araştırmalar insan elinin yapıları inşa etme ve uzamsal akıl yürütmede ona benzersiz hünerler kazandırdığını ortaya koymuştu.

Buna göre insanlarla aynı ekolojik rolü üstlenecek, yani şehirler inşa ederek çevreyi yeniden şekillendirecek bir türün öncelikle insan eline benzer uzuvlara ihtiyacı olacak. Bu da özellikle türün karşıt başparmaklara veya en azından insandaki baş parmağın bir eşdeğerine sahip olması demek.

İnsanın en yakın akrabası olan şempanzelerin (Pan troglodytes) ve bonoboların (Pan paniscus) alet yapmak için kullandığı karşıt başparmakları zaten var. İnsanların soyu tükenirse bu türlerin homininlerin yerine geçmesi olası görünüyor.

Ancak uzmanlara göre bunların insan benzeri araçlar üretme ve kullanma yeteneğini geliştirmesi muhtemelen yüz binlerce, hatta milyonlarca yıllık bir süreç gerektirecek.

Dahası, insanları yok edecek kadar güçlü herhangi bir felaketin şempanzeleri de yok etmesi ihtimal dahilinde.

İnsanlar yok olursa dünyaya hangi canlılar egemen olabilir? 2Kuşlar

66 milyon yıl önce kuş olmayan dinozorların soyu tükendiğinde, memeliler onların boşluğunu doldurdu. Aynı şekilde insanlar ortadan kaybolursa, hayatta kalan tek dinozor olan kuşların, en zeki kara hayvanları olarak insanın yerini doldurması mümkün olabilir.

Uzmanlara göre, yaygın klişelerin aksine kuşlar çok zeki. Önceki araştırmalar, kargalar ve kuzgunlar gibi bazı kuşların şempanzelerle bile rekabet edebilecek kadar zeki olduğunu ortaya koymuştu.

Read:  İnci Taneleri'nin Beşinci Bölümü Duygusal Sahnelerle Damga Vurdu!

Ayrıca eğitimli Afrika gri papağanlarının (Psittacus erithacus) 100 kelimeye kadar öğrenebildiği ve basit matematiği algılayabildiği biliniyor.

Dahası, kuşlar büyük gruplar halinde çalışabiliyor ve sosyal dokumacı kuşları (Philetairus socius) ortak yuvalama alanları bile inşa edebiliyor. Ancak onların inşa edeceği ağaçlık konutlar, insan metropollerine hiç benzemeyecek.

İnsanlar yok olursa dünyaya hangi canlılar egemen olabilir? 3Ahtapotlar

Ahtapotların kabul görmüş 300 civarında türü bulunuyor (Unsplash)

Kanada’daki Lethbridge Üniversitesi’nden kafadanbacaklı uzmanı Jennifer Mather, “Zeka, çevrenizden gelen etkinin sonucunda davranışınızı değiştirmenizi sağlar” dedi.

Mather’ın sunduğu bu ölçeğe göre son derece zeki canlılar olan ahtapotlar, insanın yerini doldurmaya güçlü bir aday. 

Önceki araştırmalar, ahtapotların gerçek ve sanal nesneleri ayırt etmeyi öğrenebilidiğini ve istenmeyen algleri yuvalarından atıp, girişi kabuklarla kapatarak çevrelerini geliştirebildiğini ortaya koymuştu. Ayrıca Avustralya açıklarındaki ahtapotların topluluklar halinde yaşadıkları da saptanmıştı.

Öte yandan ahtapotların karadaki yaşama uyum sağlamakta zorlanacağı da aşikar. Çünkü karadaki omurgalıların kan hücrelerinde oksijene çok etkili bir şekilde bağlanan demir bulunuyor. Ahtapotlar ve akrabaları ise bakır bazlı kan hücrelerine sahip.

O yüzden bu hayvanların yaşam alanı oksijenle doymuş sularla sınırlı. Mather, gezegene hükmetmek için “çok verimsiz bir metabolizmaları” olduğunu ifade ediyor.

Bu nedenle Mather, ahtapotların ve diğer kafadanbacaklıların karaya geçiş yapması ve ekolojik açıdan en etkili kara hayvanı olarak insanın yerini doldurmasını pek mümkün görmüyor.

İnsanlar yok olursa dünyaya hangi canlılar egemen olabilir? 4Böcekler 

Karıncalar yaban arıları ve bal arılarla birlikte zar kanatlılar takımında yer alıyor (Unsplash)

Öte yandan Mather’a göre karıncalar ve termitler gibi sosyal böcekler ahtapotların yapamadığını yapabilir.

Read:  İsrail'de 30 Kadını köle yapan Haham 9 ay kamu hizmeti cezası aldı

“Bence böcekler bizden daha sert” diyen bilim insanı sözlerini şöyle sürdürüyor: 

Kafadanbacaklılardan da daha dayanıklılar.

Böcekler, farklı ortamlara hızla uyum sağlayabilir. Londra Doğa Tarihi Müzesi’ne göre 480 milyon yıldır buradalar. Üstelik zaman içinde, uçmaktan oyuk açmaya, yüzmeye ve hatta şehir benzeri ayrıntılı kuleler inşa etmeye kadar birçok zorlu görevi yerine getirebilecek hale geldiler.

Önceki araştırmalar karıncaların mantar yetiştirdiğini, termitlerin de koloni içinde uzun mesafelerde titreşimler aracılığıyla iletişim kurabildiğini göstermişti.

Kısacası uzmanlara göre insanın soyu tükenirse böcek kolonilerinin gezegeni ele geçirmesi olası. Ancak bunun için iklim değişikliğinden de sağ çıkmaları gerekiyor.

İklim değişikliğinin etkisi

ABD’deki Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi’nden moleküler ekolojist Martha Reiskind, “Gen dizileme teknolojimiz ve evrim anlayışımızla kısa vadeli tahminler yapmakta çok iyiyiz” dedi.

Reiskind’a göre insanlar aniden yok olursa iklim değişikliği, birçok türü kuraklığa dayanıklı hale getirmeye devam edecek. Soğuğa adapte olan türler de mücadeleye devam edecek ama kutup ayıları ya da penguenlerin insanların gidişinden sonraki bin yılda gelişmesi ihtimali düşük.

Çoğu uzmana göre Homo sapiens’in ardından hayatta kalan başka bir türün insan düzeyinde zekaya sahip olup olmayacağı sorusuna net bir cevap vermek zor.

Mather bunun mümkün olabileceğini düşünüyor. Ancak milyonlarca yıl sürecek seçici baskılar gerekli.

Dixon ise bu konuda Mather’dan daha kötümser. Bilim insanı “Doğanın bu hatayı iki kez yapacağını sanmıyorum” diyor.

Kaynak link: Livescience

 

 

FİKRİKADİM

The ancient idea tries to provide the most accurate information to its readers in all the content it publishes.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.